Kantlijn in quarantainetijd | Maandag 4 mei 2020

Bijgewerkt: jun 29

Les van Josha


Thema: herdenken en vrijheid

Vandaag is het 4 mei, dag van herdenken. Morgen is het 5 mei, dan vieren we onze vrijheid. Misschien dat jullie net als ik in de afgelopen weken beseft hebben hoe vrij we waren in dit kleine landje, en hoezeer we dat missen nu er van alles niet mag. Herdenken en vieren, daar gaan de opdrachten van vandaag over. Vandaag worden de doden van de tweede wereldoorlog herdacht op een lege Dam. Ik zou graag om een hoekje gluren om e zien hoe dat is, die lege Dam. Via de televisie ga ik het zien. 

WOII in film

Ik zag opnieuw Valkyrie, waarin de hitlerfiguur “Cesariaans” met zijn raadsheren en nazi-kopstukken de kaart van Duitsland bekijkt. Een bom van sluwe zelfgekozen afvallige  “Von Staufenberg “ komt roet in het eten gooien, de lading is te zwak, de putsch is mislukt, maar het duurt even voordat “Stauf” en de zijnen dat willen erkennen, vooral hijzelf. De rest laat zich raden... In Der Untergang is het einde van de oorlog (nog) meer as. Hitler, met Eva Braun, de familie Göring en Goebels met nog redelijk wat getrouwen. Eerstelijk ook nog Himmler maar die gaat zijn eigen gang als Duitsland ten onder dreigt te gaan. Het valt me op dat de hitler in beide films, iets menselijks krijgt, Vooral in de laatste met parallel daaraan zijn onvoorstelbare woedeaanvallen!

            In Zwartboek is geen Hitler, althans niet aanwezig ter plekke. Een spionne infiltreert in een Nazi-wespennest, Ze gaat een affaire aan met een Korporaal in het Duitse leger die menselijker blijkt dan verwacht, veel intriges ook onder het verzet, kaalgeschoren vrouwen na de bevrijding, zogeheten moffenhoeren en de hoofdrolspeelster beladen onder een enorme stortbak gierst.

   Nog een stuk van Unsere Mutter, Unsere Vater gezien. Vanavond Saving Privat Ryan, morgen nog A Bridge Too Far.

- Marcelius

De lege Dam

Vanavond wil ik de lege Dam bezoeken, het is zo rustig, dat als je van Dam tot Damloop doet je snel weer terug bent, Normaal gesproken kun je beter blijven staan..  Ooit keken mijn oma en vader op 7 Mei 1945 in de loop van Duitse geweren. De Bevrijding was gelukt, maar eerst moesten er nog wat mensen sneuvelen, omdat een aantal Nederlanders de overgebleven Duitse soldaten niet vertrouwden, Daarom zijn er Nederlanders gaan schieten op de Duitsers, Die schoten vervolgens terug. Resultaat: de meeste doden aan de kant van het verzet en de Nederlandse burgerij.    

- Marcelius

Executie

Alom is bekend  wat Jezus dacht en sprak alvorens hij de geest gaf. Wie kritisch is, leest ook ergens in een evangelie dat zijn vrienden op veilige afstand de kruisiging gadesloegen. 

Hoe kunnen zij dan weten wat hij aan het kruisgenageld zei, of zelfs gedacht moet hebben? 

Wat weten wij wat er omgaat in degene die op het punt staat geëxecuteerd te worden?

Creatieve schrijvers verwoorden dus wat het slachtoffer gezegd en gedacht moet hebben.

Al wordt het nog zo fraai verwoord, het is natuurlijk nooit waar. Als ik filmbeelden zie van de SS die partizanen hun eigen graf laten delven om ze vervolgens neer te schieten, vraag ik mij af: "Wat denken die mensen? Denken zij aan hun geliefden? Verdringen zij de realiteit? Denken zij überhaupt? Handelen zij in trance?" 

Alleen zij die op het punt gestaan hebben geëxecuteerd te worden maar door een gebeurtenis de dans ontspringen, alleen zij hebben recht van spreken. Laat mij dus aan het woord. Ik weet wat ik dacht vlak voor mijn geplande executie.    

September 1964. Het passagiersschip SS Rotterdam. Achttien jaar was ik en in New York aangemonsterd als assistent salonbediende. Mijn collega, een man van begin 40, wilde bij de kennismaking weten of ik Joods was. Neen, dus. Hij vertelde dat hij in de oorlog als SS’er aan het Oostfront had gevochten en liet trots zijn SS tatoeage zien. Ik schrok en dorst nauwelijks te kijken. Kort na middernacht op de 2e dag van de overtocht naar Rotterdam wilde ik gaan slapen. Mijn hutgenoot was een joodse jongeman. In de aangrenzende hut, bewoond door Duitsers werden grammofoonplaten gedraaid uit de nazi tijd. Dat spul was in die tijd in Europa verboden maar in New York vrij te koop. Ik stelde me voor hoe mijn Joodse hutgenoot zich bij het gekrijs van Hitler en Goebbels moest voelen. Ik stelde voor er samen een eind aan te maken maar hij schudde heftig zijn hoofd en zweeg. Ik besloot alleen te gaan. Hadden mijn ouders niet heel dapper Joden verstopt in de oorlog en was Oom Piet naar wie ik genoemd ben, niet een verzetsheld die door de Duitsers was doodgeschoten?

Ik opende de deur van de buren en schrok. Ik had verwacht een of twee dronken Duitsers aan te treffen maar ze waren met een man of acht. Mijn SS collega zat er bij en keek me aan met glazige blik. In het midden van de hut zat een tengere man met een typisch Joods uiterlijk die, wist ik, als hutbediende werkte. Hij keek me angstig aan - begrijpelijk. Het onrecht waar ik mee geconfronteerd werd, maakte me razend. “Als jullie niet onmiddellijk hiermee ophouden, ga ik naar de kapitein”, dreigde ik. Het werd doodstil in de hut. Ik zag door drank benevelde gezichten. Opeens drong tot me door dat ik niet met gewone mensen te doen had maar met moordenaars. SS veteranen van het Oostfront. Langzaam stonden ze op en kwamen op me af. Überbord mit ihm, hoorde ik iemand zeggen en enthousiast reageerden de anderen. Ik werd vastgegrepen en probeerde los te komen maar ze bleken met zijn allen zo sterk dat ik kansloos was. Ik was opeens totaal krachteloos en als een zak zand werd ik de trap op gesleurd en nog een trap, en ik wist, dit is het Maindeck. Ik zou daar overboord gegooid worden. Zo zou dus mijn leven eindigen. Er was geen ontkomen aan. Ik accepteerde de dood. De tijd stond stil. Ik voelde een vreemde nieuwsgierigheid. Ik verlangde er naar te weten hoe het was om vermoord te worden, in zee gegooid te worden. Ik keek er naar uit! Heel vreemd. In gedachte ervaarde ik mijn val van het schip, hoe ik meters onder water zou komen, dan weer boven water, het oorverdovende geluid van de scheepmotoren. En dan alleen in de nacht in de oceaan. Het geluid van de schroeven dat steeds zwakker werd en dan het einde.

De deur van het maindeck vloog open. Opeens werd ik losgelaten. Ik hoorde mensen praten. Wat is er hier aan de hand? .... Daarna in het Duits, “Ach nur etwas Spass”. Toeval, voor zover dat bestaat, wilde dat twee scheepspolitiemannen juist hun ronde deden. Ik was totaal in shock en niet in staat iets zinnigs te zeggen. Teleurgesteld alsof een voorstelling afgelast was, liep ik in een trance  terug naar mijn hut, keek de joodse collega nietszeggend aan en ging naar bed. Ieder moment konden de Duitsers de hut binnen komen om hun karwei af te maken. Gewoon te angstig om nog te leven viel ik in slaap. Mijn domheid had niet alleen mijn leven kunnen kosten maar ook dat van de kleine Joodse bediende en waarschijnlijk hadden ze mijn hutgenoot als getuige ook uit de weg geruimd. Civiel courage is goed maar soms moet je onrecht toelaten om groter onrecht te voorkomen. Zo zit de wereld nu eenmaal in elkaar. Ik had en heb daar nog steeds moeite mee en zou tijdens de oorlog zeker in het verzet actief zijn geweest. 

- Peter

Mijn Gevangenis 

Ik heb 60 Jaar in mijn geestelijke gevangenis gezeten, waarvan een 9 maanden verblijf [ ik was toen 16 jaar ] in een gekkenhuis midden in de stad.

Compleet met volwassen gekken, dokters en medisch personeel erin.

Die algemeen bekend stond als een psychiatrische kliniek.

Een passender naam bedacht ik me = een gevangenis.

Alleen slappe mierzoete koffie [ hou niet van bittere koffie ] drinken.

En sigaretten roken als een ketter in de kantine en de hele dag niets te doen.

's Avonds kwam bezoek dat was de enige afleiding.

Dat was 50 jaar geleden en ik kan het me nog als de dag van gisteren herinneren .

Ik heb niet in een gevangenis gezeten.

Maar ik weet hoe het voelt.

Wat we nu met het C-virus meemaken is niets vergeleken wat ik in het verleden mee kennis maakte.

Zal bij het begin beginnen. Hoe ik in mijn geestelijk zelf geschapen gevangenis kwam. 

Het is waar dat je voor jezelf een hemel of een hel kunt maken op aarde. 

Je hoef niet dood te gaan om het aan den lijve te ondervinden.

Door omstandigheden heb ik voor een geestelijke hel hier op aarde gekozen .

In 1960 kwam ik uit Indonesië naar Nederland met familie. We hadden een Nederlands paspoort en Soekarno wilde geen Nederlanders in zijn pas onafhankelijke land laten wonen. Ik was 8 jaar en al beladen met een minderwaardigheidscomplex en faalangst en had een groot Ego ontwikkeld. Mijn ideale zelfbeeld was zo volmaakt dat een 8 jarige jongetje er nooit aan kon beantwoorden. Bovenstaande complexen zijn een vicieuze cirkel die zich zelf in stand houdt.

Toen ik in de puberteit zat barstte de vulkaan waarop ik leefde uit. Ik was 16 en de hormonen gierden door mijn keel. Er kwam veel energie vrij en dat uitte zich erin dat ik me machtig voelde. Maar ik had die kracht niet onder controle. Ze zeiden met een eufemisme dat ik overspannen was. De huisarts raadde mijn ouders aan mij in een kliniek op te laten nemen. Er was geen land met mij te bezeilen en ik deed onverantwoordelijke dingen. Ik belandde zelfs in een politiecel waar ik mijn veters en riem moest inleveren. Metn was bang dat ik mij met mijn veters en riem zou ophangen. Mijn ouders kwamen me ophalen, mijn moeder huilde.

Toen werd ik voor 9 maanden in een gekkenhuis [ kliniek ] opgenomen.

Na 9 maanden was ik een wedergeboren Zombie. In de kliniek [ gevangenis ] werd ik platgespoten, in de isoleercel opgesloten, in een dwangbuis gehesen. Ik kreeg een cocktail van pillen om me rustig te houden en als klap op de vuurpijl kreeg ik na 6 maanden 3x elektro shocks dwars door mijn hersenen. Mijn vader moest zijn toestemming geven en er een handtekening onder zetten. Toen hij ontdekte wat hij ondertekend had, ging over de rooie. Dat heb later van mijn zusje gehoord. Veel wat er gebeurde heb ik niet onthouden. Maar ik onthield wat het is om 9 maanden opgesloten te zitten met niets omhanden.

Zo ben ik gerechtigd iets te zeggen over wat een gevoel het is als je gedwongen moet zitten als in een gevangenis ook al is het 50 jaar geleden.

Ik kreeg geen therapieën, sprak geen dokters en kreeg geen boeken om te lezen. De verveling is de ergste straf voor een puber. Ik barstte van de energie en het moest er op een of andere manier uit. Het personeel gebruikte een woord dat ik nog nooit had gehoord. Het was het woord: “Obstinaat". Toen ik uit de kliniek kwam heb ik het in het woordenboek opgezocht. Het betekend: "Hardnekkig, koppig"'.

Ik heb er een andere betekenis aan gegeven. Ik noem het  "Opstandig”. Als het personeel die term bezigde, werd je naar de gesloten afdeling getransporteerd. De afdeling was kleiner en had kleine raampjes er heerste voortdurend een schemerige atmosfeer. De open afdeling had groter ramen en er was daglicht maar het was toch een gevangenis. Je mocht er niet uit, zelfs niet onder bewaking van het personeel om een wandeling door het Vondelpark te maken.

Negenmaanden deed ik niets anders dan koffie drinken en sigaretten roken in de kantine. En als afwisseling als ik weer obstinaat was en ging bakkeleien met het personeel werd ik plat gespoten en in een isoleercel gezet of in een dwangbuis gehesen. Dat was de enige activiteit die werd aangeboden voor een 16 jarige jongen in zijn bloei van zijn jeugd.

Moet je voorstellen hoe ik na 9 maanden eruit kwam. Na een dieet van de hele dag roken en koffie drinken en zitten. Ik kwam als een Dikke Deur, een Holle Bolle Gijs uit de kliniek.

Na die ervaring werd ik 50 jaar een Zombie met een minderwaardigheidscomplex , faalangst en een Ego.

Die drie werden mijn gevangenisbewaarders voor de rest van mijn leven.

Tot ik mezelf bevrijdde.

- Ronald Pessy  

Alternatief Wilhelmus

“Marcellius” ” Van De 1e Nassaustraat ben ik van “Bovenlandse” bloed, Mijn moeder is van de aanpalende Bentinckstraat, mijn vader van Friese komaf. Mijn moeder was hoeder des vaderlands; ik loeder des vaderlands, omdat mijn Pa was gaan varen over de woeste baren. Bij hem viel er niets te maarren.

Mijn vader was vaak op zee en nam de scepter weer terug mee, Mijn vader was streng doch onrechtvaardig. Mijn jongere broer ervoer dat bij “onze” vader nooit een onvertogen woord over zijn lippen kwam: Godgloeiende…, daar wou hij het even bij laten.

Toch eren wij ons moeder en vader, Voor de eenheid die wij ons volk willen meegeven, zorgt voor een leven waarvoor onze vrienden bekleven  (zijn) en onze vijanden beven Ons volk bevindt  zich op de voor-en achtersteven van de schepen des levens. Tevens onze paarden waarop  wij over menig steppe en savanne razen.

Wij komen van de zee en over land brengen wij fraaie sagen en mythen voor U mijn volk mee. Driemaal hoezee. Onze vlag gaat uit ter zee, ter land en in de lucht.

- Marcelius

19 keer bekeken

Recente blogposts

Alles weergeven